เรตเกมตามร่างกฎหมายไทยเป็นยังไง ต่างจากชาวโลกไหม

เมื่อไม่กี่วันก่อนคุณสันติ โหลทอง นายกสมาคมกีฬาอีสปอร์ตแห่งประเทศไทย (TESF) ออกมาเผยรายละเอียดร่างกฎหมายกำกับดูแลเกม หรือชื่อเต็ม “ร่างพระราชบัญญัติการกำกับดูแลเกมและการประกอบกิจการเกมเพื่อคุ้มครองเด็กและเยาวชน” ผ่านไลฟ์สดบนเฟซบุ๊กส่วนตัว แน่ล่ะ มีสื่อหลายเจ้าเอาข่าวไปกระจายต่อเป็นที่เรียบร้อย โดยส่วนใหญ่เน้นถึงประเด็นการแข่งขันอีสปอร์ตภายในสถานศึกษา อย่างไรก็ดีถึงชื่อจะพ่วงท้ายว่า “เด็กและเยาวชน” แต่ร่างกฎหมายดังกล่าวกระทบคนเล่นเกมทุกคนนะจ๊ะ โดยเฉพาะเรื่องการจัดเรตอายุและเกมที่ต้องห้ามเผยแพร่ในราชอาณาจักรไทย บอกเลยว่าอ่านจบต้องมีคนโอดครวญแน่นอน ทั้งนี้เพื่อเป็นการเปรียบเทียบผู้เขียนจะอ้างอิงการจัดเรตของสหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น และยุโรปมาประกอบการอ่านด้วย ณ ที่นี้

หมายเหตุ: ร่างกฎหมายยังไม่ถือเป็นกฎหมาย อาจปรับปรุงแก้ไขก่อนนำเข้าสภาได้ทุกเมื่อ หากไม่เห็นด้วยหรืออยากให้แก้ไขประเด็นใดโปรดส่งเสียงของท่านไปที่สมาคมกีฬาอีสปอร์ตแห่งประเทศไทย (เขาไม่ได้ร่างกฎหมายเอง แต่เขาจะส่งเสียงของท่านต่อไปยังผู้มีอำนาจให้)

หน่วยงานรัฐยกมาเป็นกองทัพ (กองทัพจริง ๆ ก็มา) ร่วมกับเอกชนเริ่มร่างกฎหมายนี้มา 2 ปีแล้ว ได้แก่

  1. กระทรวงพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์
  2. กรมกิจการเด็กและเยาวชน
  3. กระทรวงวัฒนธรรม
  4. สำนักวัฒนธรรม กีฬา และการท่องเที่ยว
  5. กระทรวงศึกษาธิการ
  6. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
  7. กระทรวงมหาดไทย
  8. กระทรวงกลาโหม
  9. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม
  10. กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา
  11. การกีฬาแห่งประเทศไทย
  12. ตัวแทนจากเอกชน เช่น เครือข่ายมือถือ, ตัวแทนร้านอินเทอร์เน็ต และบริษัทเกม ฯลฯ
game rate for thai gamer

แบ่งเรตเกมตามอายุผู้เล่น

ในร่างกฎหมายนี้ ไทยใช้วิธีแบ่งเรตเกมตามอายุเฉกเช่นสากลโลก มีทั้งหมด 5 ระดับอายุ โดยมีเรตพิเศษลำดับที่ 6 สำหรับเกมที่ห้ามจำหน่ายในประเทศไทยเพราะมันไม่เหมาะกับศีลธรรมอันดี ประเพณีงดงาม ความเป็นไทยอันมีจรรยา ไม่ได้ ๆ รัฐจะไม่ให้นายเล่นเกมเหล่านี้หรอก!

  1. เกมที่เหมาะสำหรับเด็กอายุ 3 ปี เป็นต้นไป – จะต้องไม่มีภาพหรือเสียงที่ทำให้เด็กเล็กเกิดความกลัว ห้ามมีความรุนแรง
  2. เกมที่เหมาะสำหรับเด็กอายุ 7 ปี เป็นต้นไป – คล้ายกับเรตอายุ 3 ปี มีความรุนแรงแบบอ่อน ๆ ได้ แต่จะต้องไม่สมจริงเกินไป
  3. เกมที่เหมาะสำหรับเด็กอายุ 12 ปี เป็นต้นไป – มีความรุนแรงแบบธรรมชาติ ไม่ฮาร์ดคอร์ ตัวละครไม่ควรจะสมจริงมาก ไม่มีถ้อยคำสื่อความหมายทางเพศ ไม่หยาบคายมาก มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพนันได้เล็กน้อย แต่ห้ามเชิญชวนให้เล่นพนันเด็ดขาด
  4. เกมที่เหมาะสำหรับเด็กอายุ 16 ปี เป็นต้นไป – ถ้ามีความรุนแรงหรือกิจกรรมทางเพศ ต้องอยู่ในระดับที่พบเห็นได้ปกติ ไม่วิปริต และมากเกินไป ภาษาหยาบคายได้แต่อยู่ในระดับที่ถูกคัดกรองระดับสูง (ตรงนี้นายกสมาคม TESF กล่าวว่ามันยังกำกวม ในร่างระบุมาอย่างนี้แต่ยังไม่แน่ชัดว่ามันเป็นยังไง)
  5. เกมที่เหมาะสำหรับเด็กอายุ 18 ปี เป็นต้นไป – ต้องระบุว่าเป็นเกมที่มีเนื้อหาสำหรับผู้ใหญ่ ห้ามมีความรุนแรงแบบชัดเจน เช่น ฆ่าแบบไม่มีแรงจูงใจ (นายกสมาคม TESF บอก “GTA และ Mafia น่าจะโดนห้ามขายด้วยประเด็นนี้แน่นอน”) ห้ามยุยงให้ใช้ยาเสพติด ห้ามแสดงท่วงท่ามีเพศสัมพันธ์ ห้ามข้อความหยาบคายทางภาษาอย่างชัดเจน
  6. เกมต้องห้ามเผยแพร่ในราชอาณาจักร – ห้ามจำหน่ายเกมที่มีเนื้อหากระทบต่อสถาบันกษัตริย์ และประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ห้ามเหยียดหยามศาสนา ปูชนียสถาน ปูชนียบุคคล ปูชนียวัตถุ เช่น เกมที่เอาพระพุทธเจ้ามาต่อยกับพระเยซูห้ามแน่นอน ห้ามเนื้อหาที่ก่อให้เกิดการแตกความสามัคคีกับคนในชาติ กระทบไมตรีระหว่างประเทศ ลามกอนาจารโจ่งครึ่ม ส่งเสริมให้เกิดการกระทำผิดกฎหมายอย่างชัดเจน เช่น ไล่ฆ่าแล้วเก็บแต้ม

แล้วชาวโลกเขาจัดเรตกันยังไงล่ะ

ต่างประเทศมีคณะกรรมการจัดเรตหลัก ๆ อยู่ 3 องค์กรที่หลายคนน่าจะรู้จักกันดี คือ ESRB ของอเมริกา, CERO ของประเทศญี่ปุ่น และ PEGI ของยุโรป ถ้าไม่ยกข้อมูลมาเล่ากันทั้งหมดก็อาจไม่ยุติธรรมกับคณะร่างกฎหมายของไทยนัก ดังนั้น ถ้าคิดว่ายาวไป (ไม่อ่าน) สามารถข้ามส่วนนี้ไปได้จะมีสรุปให้อีกทีด้านล่าง

esrb

Entertainment Software Rating Board (ESRB) – อเมริกา

นอกจาก ESRB จะจัดเรตโดยการติดเรตด้วยอักษรภาษาอังกฤษหน้าปกเกมแล้ว จะมีคีย์เวิร์ดสั้น ๆ เอาไว้อธิบายเนื้อหาที่จะพบภายในเกมเพิ่มเติมด้วย เช่น ระบุว่า Strong Language แปลว่า มีภาษาหยาบคาย หรือ Nutidy ที่แปลว่า โป๊เปลือย ฯลฯ ติดไว้ข้างหลังกล่องเกมอีกด้วย

  1. E – Everyone (ทุกเพศทุกวัย) – เป็นเกมที่เหมาะสำหรับทุกคน มีความรุนแรงในระดับอ่อน และใช้ภาษาไม่รุนแรง มักใช้กราฟิกแบบแฟนตาซีหรือภาพการ์ตูน
  2. E10+ – Everyone 10+ (อายุ 10 ปี เป็นต้นไป) – คล้ายกับเรต E แต่เพิ่มระดับความรุนแรงเล็กน้อย (แต่ไม่เท่าเรต “Teen”) เช่น มุกตลกหยาบคาย หรือคำพูดเสียดสี
  3. T – Teen (วัยรุ่น) – เหมาะสำหรับผู้ที่อายุ 13 ปี เป็นต้นไป มีความรุนแรงได้ปานกลาง (มีเลือดได้เล็กน้อย) มีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับการพนันและใช้ภาษาหยาบคายได้แต่ห้ามถี่
  4. M – Mature (อายุ 17 ปี เป็นต้นไป) – มีความรุนแรงมาก เลือดท่วม มีเนื้อหาทางเพศ โป๊เปลือยบางส่วน และภาษาที่หยาบคาย
  5. AO – Adult Only (อายุ 18 ปี เป็นต้นไป) – อาจมีฉากความรุนแรงแบบต่อเนื่อง เนื้อหาทางเพศที่รุนแรงขึ้น เช่น มีฉากร่วมเพศ หรือการพนันด้วยเงินจริง (เกมส่วนใหญ่ที่ได้เรตนี้ล้วนเป็นเกมลามก)
  6. RP – Rating Pending (อยู่ระหว่างพิจารณา) – ใช้สำหรับเกมที่ยังไม่ได้รับการจัดเรต (มักเป็นเกมที่อยู่ระหว่างการพัฒนา) แต่ต้องการนำสินค้าไปโฆษณาทำการตลาดเสียก่อน
cero

Computer Entertainment Rating Organization (CERO) – ญี่ปุ่น

การจัดเรตของ CERO ไม่ได้ระบุรายละเอียดในแต่ละเรตอายุมากนัก โดยเรียงลำดับเรตด้วยตัวอักษร A – D และ Z โดย A หมายถึง All Ages เหมาะสำหรับทุกเพศทุกวัย, B เหมาะสำหรับผู้ที่มีอายุ 12 ปี เป็นต้นไป, C เหมาะสำหรับผู้ที่มีอายุ 15 ปี เป็นต้นไป, D เหมาะสำหรับผู้ที่มีอายุ 17 ปี เป็นต้นไป และ Z สำหรับผู้ที่มีอายุ 18 ปี เป็นต้นไปเท่านั้น แต่ที่พิเศษคือ การจัดเรตของ CERO จะมีสิ่งที่เรียกว่า Content Icons ติดไว้ข้างหลังกล่องเกมเพื่อระบุว่าเกมดังกล่าวมีเนื้อหาใด ๆ ใน 9 ประเภทต่อไปนี้อยู่หรือไม่

  1. Love – มีเนื้อหาเกี่ยวกับการแสดงความรัก เช่น กอดจูบ หรือความสัมพันธ์โรแมนติก
  2. Sexual Content – มีเนื้อหาทางเพศ หรือกิจกรรมทางเพศ ฉากโป๊เปลือยต่าง ๆ
  3. Violence – มีความรุนแรง เช่น การต่อสู้ บาดเจ็บ เลือดท่วม
  4. Horror – มีองค์ประกอบน่ากลัวภายในเกม เช่น ผี ซอมบี้ แวมไพร์
  5. Drinking/Smoking – มีฉากดื่มแอลกอฮอล์ หรือสูบบุหรี่
  6. Gambling – มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพนัน
  7. Crime – มีเนื้อหาเกี่ยวกับอาชญากรรม เช่น การกระทำผิดกฎหมาย การข่มขืน ค้าประเวณี
  8. Drugs – มีเนื้อหาเกี่ยวกับการใช้สารเสพติด
  9. Language – มีภาษาหยาบคาย
PEGI

Pan European Game Information (PEGI) – ยุโรป

การจัดเรตของ PEGI มีรูปแบบคล้ายกับการจัดเรตของ CERO โดยมีทั้งเรตอายุ และ Content Icons ติดไว้ข้างหลังกล่องเกม

  1. PEGI 3 – เหมาะสำหรับทุกเพศทุกวัย ไม่ควรมีภาพหรือเสียงที่จะทำให้เด็กกลัว ใช้ภาษาสุภาพ
  2. PEGI 7 – มีเนื้อหาที่อาจทำให้เด็กเล็กตกใจกลัว มีความรุนแรงแบบไม่สมจริงได้เล็กน้อย
  3. PEGI 12 – มีความรุนแรงเพิ่มขึ้นได้เล็กน้อยผ่านตัวละครในเกมที่ไม่สมจริง สามารถมีการเสียดสีหรือโพสต์ท่าทางทางเพศได้เล็กน้อย ภาษาหยาบคายได้นิดหน่อย มีฉากเกี่ยวกับการพนันที่เห็นทั่วไปในชีวิตจริงได้
  4. PEGI 16 – มีเนื้อหารุนแรงหรือกิจกรรมทางเพศอยู่ในระดับที่พบเห็นได้ปกติในชีวิตจริง มีภาษาหยาบคาย สามารถมีภาพการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ หรือใช้สิ่งเสพติดได้
  5. PEGI 18 – เป็นเนื้อหาเฉพาะผู้ใหญ่ มีระดับความรุนแรงสูง มีการฆ่าโดยจงใจ ทำร้ายคนไม่มีทางสู้ การยุยงให้ใช้สารเสพติด มีฉากทางเพศแบบโจ่งครึ่ม และภาษาที่หยาบคายมาก

นอกจากเรตอายุ (ตามเลขที่อยู่ท้ายคำว่า PEGI) แล้วยังมีสิ่งที่เรียกว่า Content Descriptors ที่มีลักษณะคล้ายกับ Content Icons ของ CERO ดังนี้

  1. Violence – มีความรุนแรง
  2. Bad Language – มีภาษาหยาบคาย
  3. Fear – มีฉากน่ากลัว น่าตกใจ
  4. Gambling – มีเนื้อหาเกี่ยวกับการพนัน
  5. Sex – มีเนื้อหาทางเพศ
  6. Drugs – มีการใช้สารเสพติด ดื่มแอลกอฮอล์ หรือสูบบุหรี่ภายในเกม
  7. Discrimination – มีเนื้อหาเกี่ยวกับกลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มเคร่งศาสนา ชาตินิยม รวมถึงเรื่องอื่น ๆ ที่ส่งเสริมความเกลียดชัง เนื้อหาเหล่านี้จะถูกจัดอยู่ในเรต PEGI 18 เสมอ (และมีแนวโน้มจะละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศด้วย)

เมื่อนำวิธีการจัดเรตเกมของสากลมาเทียบกับประเทศไทย จะพบว่าร่างกฎหมายของไทยมีเนื้อหาคล้ายคลึงกับการจัดเรตของ PEGI ฝั่งยุโรปมาก โดยมีการลำดับอายุผู้เล่นเหมือนกันทั้งหมดคือเรียงตั้งแต่อายุ 3 ปี, 7 ปี, 12 ปี, 16 ปี และ 18 ปี ตามลำดับ รวมถึงคำอธิบายในการจัดประเภทยังราวกับเอาเวอร์ชัน PEGI มาดัดแปลงใหม่โดยตัดประเภทความรุนแรงที่ PEGI อนุญาตออกไปหลายส่วนรวมถึงเรื่องการพนัน แล้วเพิ่มเรตประเภทที่ 6 เข้าไปคือ “เกมที่ต้องห้ามเผยแพร่ในราชอาณาจักร” อย่างไรก็ดี การจัดเรตเกมของไทยยังคงอยู่ในขั้นพิจารณาร่างกฎหมายและมีความกำกวมสูง ซึ่งอาจมีการปรับเปลี่ยนแก้ไขเพิ่มเติมภายหลังก่อนคลอดออกมาเป็นกฎหมายจริง

urguy
urguy
เขียนคอนเทนต์มาตั้งแต่ปี 2015 ปัจจุบันเป็นฟูลไทม์สคริปต์ & คอนเทนต์ไรเตอร์ที่แวะมาเขียนบทความเกมเป็นครั้งคราว

Latest

สรุปข้อมูลล่าสุดสเปค Nintendo Switch 2 (ข่าวลือ)

วันเปิดตัว Nintendo Switch 2สเปค Nintendo Switch 2ราคา Nintendo Switch...

Robert Wardhaugh ชายผู้ตั้งตี้เล่น Dungeons & Dragons มาตลอด 40 ปี

Dungeons & Dragons คือ?เกมที่ไม่มีใครเหมือนเกมเป็นตัวแทนมิตรภาพRobert Wardhaugh ชายผู้ตั้งตี้เล่น Dungeons & Dragons...

Eric Barone ผู้สร้าง Stardew Valley เพราะไม่มีใครรับเข้าทำงาน

เด็กชายผู้หลงรัก Harvest Moonนักศึกษาจบใหม่ไร้งานทำการพัฒนาเกมที่เต็มไปด้วยพุ่มหนามเกือบยกเลิกการพัฒนาStardew Valley เกมที่ใครก็หลงรักStardew Valley คือเกมปลูกผักทำฟาร์มใช้ชีวิตสโลว์ไลฟ์ที่ประสบความสำเร็จอย่างถล่มทลายทั้งในแง่ยอดขายและการได้ไปนั่งอยู่ในใจผู้เล่น แต่ย้อนกลับไป ณ...

Gas Station Simulator จ้างเด็กปั๊ม รับล้างรถ เติมน้ำมัน

รับบทเจ้าของปั๊มน้ำมัน Gas Station Simulator ซื้อปั๊มร้างริมทางหลวงกลางทะเลทราย ซ่อมแซม ตกแต่ง ปรับปรุง และฟื้นคืนกิจการ